Δευτέρα, 17 Σεπτεμβρίου 2018

Αρκουδόρεμα-Διάσχιση (Valia Calda National Park)

Η Διάσχιση

Διάσχιση: Τεχνητή Λίμνη Αώου-Λίμνες Φλέγγας
Βάλια Κάλντα-Αρκοδόρεμα-Βάθρες-Βοβούσα.
Ίσως η ωραιότερη διάσχιση στην ελληνική ύπαιθρο. Δεν συνιστάται για αρχάριους, επειδή ο βαθμός δυσκολίας ειναι Β, και σε κάποια σημεία Β+, αλλά και ότι διαρκεί γύρω στις 12 ώρες. Συνήθως γίνεται σε δυο μέρες, με σημείο διανυκτέρευσης εκεί που συναντάμε το αρκοδόρεμα. Ως σημείο εκκίνησης προτείνεται η λίμνη του Αώου, ώστε η εξαντλητική πορεία των 14 χιλιομέτρων να είναι προς την κάθοδο και όχι την άνοδο.
 
Μονότοξο γεφύρι της Τσίπιανης

Στην έξοδο της Εγνατίας οδού, με κατεύθυνση προς το Ανατολικό Ζαγόρι και τη Βοβούσα και κοντα στο χωριό Μηλιωτάδες, θα συναντήσουμε το πρώτο πέτρινο μονότοξο γεφύρι που χτίστηκε το 1875 (συνεπώς οθαμανικής περιόδου) πάνω στον ποταμό Βάρδα. Συνιστάται στάση και φωτογράφηση της μεγάλης καμάρας του, που μαζί με τις δυο μικρότερες καμάρες (που καλούνται ανακουφιστικά στηρίγματα), αποτελούν κόσμημα των κτιστάδων την εποχή που το μόνο μεταφορικό μέσον ήταν το γαιδουράκι.


Βρίσκεται σε υψόμετρο, περίπου 600μ και ονομάζεται το γεφύρι της Τσίπιανης. Το γεφύρι διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση αλλά η εικόνα του τοπίου έχει αισθητά αλλοιωθεί εξαιτίας της τσιμεντένιας γέφυρας που κτίστηκε δίπλα του και εξυπηρετεί τα χωριά του Ανατολικού Ζαγορίου και τη Βοβούσα, που είναι και ο τελικός μας προορισμός.

Βοβούσα
Ο δρόμος προς τη Βοβούσα συνεχίζει (ή μάλλον αρχίζει) μέσα σε φιδίσιες στροφές διάρκειας 2 ωρών περίπου. Ακολουθεί πορεία βόρεια και αριστερά μας φαίνεται συνεχώς το Μιτσικέλι, πίσω απο το οποίο είναι τα Ιωάννινα και η ομώνυμη λίμνη. Διασχίζουμε χωριά, ερειπωμενα, τα μεγαλύτερα των οποίων είναι το Γρεβενίτι (εκεί υπάρχει διακλάδωση για την τεχνική λίμνη του Αώου) και το Φλαμπουράρι. Μετά απο ταξίδι στροφών φθάνουμε τελικά στη Βοβούσα, όπως την έχουμε περιγράψει αλλού, με τον Αώο να κυλά και το ονομαστό της γιοφύρι.

Η Βοβούσα είναι το τελευταίο χωριό του νομού Ιωαννίνων προς τα ΒΑ. Είναι ένα άσχημο χωριό μέσα σε ένα πανέμορφο τοπίο. Οι κάτοικοι ισχυρίζονται ότι ήταν το ομορφότερο χωριό των Ζαγορίων, το 18ο αι., αλλά γεγονότα που σχετίζονται  με το Β Παγκόσμιο Πόλεμο, με τη φτώχεια, την εγκατάλειψη καθώς και με το Σχέδιο Μάρσαλ, που επέβαλλε τη τσιγκοποίηση των στεγών, το κατάντησαν στη σημερινή του μορφή. Κρίμα!!! Σήμερα δεν βλέπεις ούτε ένα σπίτι με τις παραδοσιακές πέτρινες σχιστόλιθες πλάκες στις στέγες.

Άγιος Γεώργιος, ένα από τα λίγα αξιοθέατα
Σύγχρονη κατασκευή σε ένα ερειπωμένο χωριό

Ξύλινο φράγμα στον Αώο....
Βατόμουρα, που θα τα ζήλευαν οι αρκούδες
Η Διάσχιση
Λίγο πριν φτάσουμε στη Βοβούσα, υπάρχει ένας ξενώνας, με πολύ φιλόξενους ιδιοκτήτες αλλά και πολύ άνετα κρεββάτια σε μορφή στρατώνα. Μετά από ένα απολαυστικό δείπνο, με δικό μας κρασί και τσίπουρο αλλά και ήσυχο ύπνο, ξεκινάμε το πρωί για την τεχνητή λίμνη του Αώου. Το ταξίδι διαρκεί περίπου δύο ώρες, επειδή ο δρόμος είναι γεμάτος στροφές αλλά και με πανέμορφη ομορφιά που σταματάς για φωτογράφηση. 

Διαδρομή Αώου-κορυφής Φλέγγας και λίμνες φλέγγας


Κάποια στιγμή, φτάνουμε (ξαφνικά) στη λίμνη που είναι και το φράγμα σε υψόμετρο 1350μ. Κατασκευάστηκε το 1987 στο οροπέδιο Πολιτσές με σκοπό την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, στη συνέχεια όμως αποτέλεσε ιδιαίτερα σημαντικό βιότοπο για την περιοχή. 


Από εδώ ξεκινά το ταξίδι του ο ποταμός Αώος και αφού διέλθει 70 σε ελληνικό έδαφος συνεχίζει για άλλα 190 σε αλβανικό. Διέρχεται αρχικά από τη χαράδρα ανάμεσα στην Τύμφη και το Σμόλικα, περνά νοτιοδυτικά της Κόνιτσας και μπαίνει στην Αλβανία, όπου εκβάλλει στην Αδριατική.
Απο τη λίμνη και στο σημείο που υπάρχει μια όχι τόσο πολύ ευδιάκριτη πηγή ξεκινά το μονοπάτι Ρ6 για το πρώτο διάσελο που βλέπουμε μπροστά μας. Το στίγμα στο gpx μας δίνει διαδρομή απο το χωματόδρομο, αλλά εμείς κόβουμε στην ορθοπλαγιά, μιας και βλέπουμε το πρώτο διάσελο, το οποίο προσεγγίζουμε μέσα απο μια ορθοπλαγια με χορταρι που γλυστρούσε, και ρόμπολα.... Τα ρόμπολα είναι σήμα κατατεθέν στη Βάλια Κάλντα.



Στο διάσελο κάνουμε την πρώτη στάση για ένα μήλο, ξηρούς καρπούς και νερό. Συζητάμε για τις γύρω κορυφές και την κορυφή της Φλέγγας που βρίσκεται κοντά μας και την βλέπουμε, σε υψόμετρο 2150μ.



Είμαστε στην κορυφή και οι υπόλοιποι της ομάδος έπονται. Η υψομετρική διαφορά μέχρι εδώ ήταν γυρω στα 700μ. Βασικά απο εδώ αρχίζει μια συνεχής κατηφόρα με μικρά ανεβάσματα και απότομα κατεβάσματα, διαδρομή που μου θυμίζει τον Ενιπέα Ολύμπου.

Η μεγαλύτερη φλέγγα.....
..και η ομάδα (30 άτομα) απολαμβάνει το τοπίο

Απο την κορυφή της Φλέγγας κατεβαίνουμε στις λίμνες, που έχουν νερό όλο σχεδόν το χρόνο, για να τις απολαύσουμε απο κοντά και για ένα μικρό διάλλειμα. Δύο είναι οι εντυπωσιακές λίμνες (υψόμετρο 1950μ), πάνω στα υπαλπικά υψίπεδα του βουνού Μαυροβουνίου στη Φλέγγα. Οι λίμνες αυτές είναι σύμβολο της περιοχής και όπως ...αναμένεται, συνδέονται με πολλούς θρύλους. Εδώ ζουν διάφορα αμφίβια όπως οι τρίτωνες (Triturus alpestris) και τα βατράχια με την ονομασία Bombina variegate, Rana graeca.
Διαδρομή προς τις Βάθρες και σημεία προς αποφυγή..
Έχουμε διανύσει περίπου 4 ώρες και έχουμε άλλες 8 ακόμη. Όμως, η πεζοπορία από εδώ αρχίζει.... θεωρείται εξαιρετικού κάλους με εναλλαγες τοπίου, όπου επικρατεί η φτέρη, τα ρόμπολα και τα πλατανια. υπάρχουν πολλά sites που περιγράφουν τη διαδρομή, που δεν την θεωρώ εύκολη για αρχάριους. Ένα επίσης στίγμα της διαδρομής είναι να ακολουθήσετε ΠΙΣΤΑ το μονοπάτι, διαφορετικά θα βρεθείτε μπροστα σε σάρες και απότομα σημεία που θέλουν ιδιαίτερη προσοχή (έτσι την πάθαμε εμείς!!).

όποιος χάσει το μονοπάτι θα περάσει απο εδώ...
διαδρομή προς το αρκουδόρεμα....

κεραυνόπληκτα ρόμπολα.....
...η διαδρομή συνεχίζεται για ώρα πολλή...
και τελικά το βλέπουμε.. το αρκουδόρεμα...
εδώ, πολλοί διανυκτερεύουν
Από τις φλέγγες υπάρχει μονοπάτι που είναι σηματοδοτημένο λόγω του μεγάλου αγώνα των 100χλμ ορεινού τρεξίματος, που το διοργανώνει το Mέτσοβο (Ursa Trail) και τα σημάδια είναι κόκκινα-κίτρινα. Η κατάβαση προς το Αρκουδόρεμα είναι αρχικά ομαλή και προς το τέλος γίνεται απότομη. Πλησιάζοντας προς το Αρκουδόρεμα θα βρείτε 3-4 πηγές για να γεμίσετε τα παγούρια σας.


Μόλις συναντήσουμε το Αρκουδόρεμα, κάνουμε διάλλειμα..υποχρεωτικά.... Πολλοί της ομάδας μας είναι κουρασμένοι.. και έχουμε ακομη αρκετό δρόμο και σε λίγο νυκτώνει... Για λιγότερα από 100 μέτρα ακολουθούμε το μονοπάτι που βρίσκεται στην αριστερή όχθη του ρέματος και σύντομα αναγκαζόμαστε να το περάσουμε μέσα από τα νερά ... και σε λίγο πάλι τα ίδια... το ξαναπερνάμε στην απέναντι όχθη. Φανταστείτε λοιπόν, πώς όταν έχει πολύ νερό, το ρέμα το περνάτε μόνο με καγιακ!!! 



Τα όμορφα έρχονται σε λίγο. Είναι οι Καταρράκτες ή Βάθρες, όπου τα ορμητικά νερά του σμίλεψαν τους βράχους και δημιούργησαν μικρές οβίρες. Εδώ το μπάνιο είναι must (!!) γιατι, αν και κρυο το νερό, είναι αναζωογονητικό... έχουμε δρόμο ακόμη μπροστα μας και τα πόδια μας θέλουν κρύα φροντίδα.

πανέμορφη διαδρομή....
..σε κάποια σημεία μέσα απο φτέρες...

απο μια γωνία διακρίνεται το αρκουδόρεμα...
Βάλια Κάλντα, η φυση που μονο το ματι την χαίρεται

Σάρα..που δεν αστιεύεται!!!
τελευταία έχουν ανοίξει εδώ μονοπάτι, ευτυχώς!


Πριν απο το «σμίξωμα» το μονοπάτι μας διακλαδώνεται. Αριστερα προς τον Αώο και δεξια πρός το χωριό Βοβούσα. Η τελευταία αυτή διαδρομή δεν ενδείκνυται, επειδή κάποιοι ισχυρίζονται ότι περνά μέσα απο εκτεθειμένα σημεία... το οποίο δεν μπορώ να επιβεβαιώσω ή ακόμη αν και τα έχουν βελτιώσει (αμφιβάλλω).

Το Σμίξωμα είναι το σημείο που περνάμε απέναντι τον Αώο για τελευταία φορά. Μετά από λίγο το μονοπάτι τελειώνει και μπαίνουμε στο τελευταίο στάδιο της πορείας μας που γίνεται σε χωματόδρομο που οδηγεί στον επαρχιακό δρόμο Ιωαννίνων – Βοβούσας, λίγο πριν το καταφύγιο της περιοχής, που είναι και ο τελικός μας προορισμός. Φτάνουμε στον ξενώνα που έχουν ετοιμάσει τραχανά, πέστροφα, βλήτα και κόκκινο κρασί, δική μας παραγωγής.

Παρασκευή, 6 Ιουλίου 2018

Αστράκα (Astraka)


Ο Γύρος της Αστράκας
Το Σπήλαιο της Προβατίνας
Το μονοπάτι Ο3

Φθάνοντας στο καταφύγιο, η παρέα θα διερωτηθεί προς τα που να συνεχίσει. Στην Γκαμήλα (2497μ) ή προς την Αστράκα (2432μ). Αναμφίβολα, αν δεν έχεις παει στην ψηλώτερη κορυφή της Τύμφης (Γκαμήλα) δεν υπάρχει διαπραγμάτευση. Κατακτάς μια ακόμη κορυφή και η θέα προς τη χαράδρα του Αώου και την Τραπεζίτσα και το Σμόλικα σου κόβουν την ανάσα. Εντούτοις, η θεα απο την 65 μέτρα χαμηλώτερη κορυφή της Αστράκας είναι εξ ίσου μαγευτική και γοητευτική.


Αν αποφασίσεις να ανέβεις Αστράκα, θα πρότεινα να ακολουθήσεις μια κυκλική διαδρομή (8-9 ωρών) απο Καταφύγιο, Λάκα Τσουμάνη, οροπέδιο, Αστρακα, Σπήλαιο προβατίνας, συνάντηση με το κλασικό μονοπάτι, Μικρό Πάπιγγο. Το αντίστροφο θεωρώ πολύ κουραστικό.

Πρωινή θεα απο το καταφύγιο
Ορειβάτης έτοιμος για όλα

Από το καταφύγιο κατεβαίνουμε (έτσι και αλλιώς) στη Λάκα Τσουμάνη και παίρνουμε το σημαδεμένο μονοπάτι που είναι ακόμη πιο ευδιάκριτο αν πλησιάζει ο αγώνας του ορεινού τρεξίματος (Ζαγόρι 80 χλμ) και ανεβαίνουμε μέσα απο κροκάλες προς το οροπέδιο γύρω στα 2000μ. Δεξιά στην ανάβαση θα συναντήσουμε την πηγή Ρομιόβρυση, που κατακαλόκαιρο θα έχει λίγο νερό εκτός και αν έχει βρέξει (όπως φέτος) για τα καλά. Το μονοπάτι ανηφορίζει παράλληλα με την ορθοπλαγιά της Αστράκας. Συναντάμε το μονοπάτι προς Πλόσκο και Γκαμήλα, που το αφήνουμε στα αριστερα για να συνεχίσουμε μέσα απο τη βοσκή των αγελάδων για περίπου μισή ώρα ακόμη. 

Ορθοπλαγιές της Αστράκας......
..... και αναρρηχητικά πεδία

Πλησιάζοντας προς τη Λούτσα Ρομπόζη, μια μεγαλη λίμνη που λειτουργεί σαν χοάνη των βρόχινων νερών απο τις πλαγιές της Τύμφης και της Αστράκας. Το πόσο μακρυά εκτείνεται αυτό το οροπέδιο, σε υψόμετρο 2000μ, μπορείς να το διακρίνεις όταν θα ανέβεις στην κορυφή της Αστράκας.

στο βαθος η λάκα Ρομπόζη
και ακόμη μακρύτερα η Γκαμήλα ΙΙ
Ήταν καλοκαίρι το 1993 όταν με μια παρέα είχαμε επισκεφτεί το Τσεπέλεβο. Είχα μια ακαθόριστη επιθυμία να ανέβω στα βουνα της περιοχής, αλλά το θεωρούσα αδιανόητο να το επιχειρήσω μόνος μου. Αντιθέτως, είκοσι χρόνια μετά ξεκίνησα μονάχος ένα οδοιπορικό προς την Γκαμήλα. Στο Τσεπέλεβο λοιπόν βρήκα ένα οδηγό που με το αγροτικό του πήγαμε στο Καπέσοβο (ή συνεχίσαμε το δασικό δρόμο μέχρι κάποιο σημείο) για να διασχίσουμε τη Μεγάλη Λάκα προς τη Λάκα Ρομπόζη, τη Λάκα Τσουμάνη και να ανέβουμε στη Δρακόλιμνη. Το καταφύγιο, στα 1950μ, φανταζόταν στα μάτια μου σαν η κορυφή του Ολύμπου. Αυτή, ήταν η πρώτη μου επίσκεψη στην Τύμφη.


Προχωρόντας στο οροπέδιο, η κορυφογραμμή της Αστράκας μειώνεται υψομετρικά. Αρχίζεις τραβέρσα προς τα δεξιά, όπου σε οδηγούν οι κούκοι για καλύτερο προσανατολισμό. Διασχίσεις ένα μικρό λούκι, στο τέλος του οποίου αρχίζει μια ανηφόρα ανεκτή. Μετά και μέχρι την κορυφή της Αστράκας στα 2432μ, η διαδρομή ειναι σε αλπικό τοπίο, όπου συναντας πολύχρωμα λουλούδια. 

Θέα απο την κορυφή της Αστράκας...
Θέα προς τη Δρακόλιμνη

Λίγο πριν απο την κορυφή, στα δεξιά μια μεγαλη σάρα φτάνει μέχρι στο οροπέδιο σε βάθος 400 μ δημιουργώντας την πρώτη εντυπωσιακή θέα απο την κορυφή. Εδώ, διακρίνεις τα πάντα, Δρακόλιμνη, Λάκα Τσουμάνη, Λάπατο, Πλόσκο και τις κορυφές της Τύμφης με χαρακτηριστική τη Γκαμήλα. Νότια ειναι το φαράγγι του Βίκου, στο οποίο φαίνεται μόνο το χείλος του φαραγγιού. Προσοχή στις αράχνες. με τσίμπησε μια στον αγκώνα και για μια εβδομάδα είχα ένα κόκκινο καρούμπαλο.

Ο τηλεφακός μου έπιασε μια ορειβατική ομάδα


Κάναμε περίπου 4 ώρες, με πολλά διαλλείματα, για την κορυφή. Ο καιρός είναι υπέροχος και οι βολές τού ήλιου φαίνονται πεντακάθαρα στα μπράτσα, στα μάγουλα και τη μύτη μας. Μας λείπει Βιταμίνη D και γιαυτό αποφασίσαμε να μην βγάλουμε απο το σακκίδιο την αντιηλιακή κρέμα. 

Θέα προς το καταφύγιο






Η σημερινή πορεία είναι κυκλική. Θα ξεκινήσουμε την κατηφόρα των 1450μ μέχρι το Πάπιγγο συναντώντας σε κάποιο σημείο το κλασικό μονοπάτι Ο3. Η διάρκεια της επιστροφής είναι επίσης ένα 4ωρο. 

Μεγάλο λούκι απο την κορυφή μέχρι το μονοπάτι Ο3






Και εκεί μπροστά μας, ξεπροβάλλουν πέρδικες, με το χαρακτηριστικό τους πτερούγισμα, να αφήνουν τη φωληά τους και να απομακρύνονται, ενώ αγριοκάτσικα, με εκπληκτική ταχύτητα, να διασχίζουν χιονούρες και να χάνονται σε ένα μεγάλο λούκι, αποδεικνύοντας ότι αυτά τα αγρίμια είναι οι "καλύτεροι" ορεινοί κάτοικοι. Και μην περιμένετε φωτογραφίες γιατι η έκπληξη της εμφάνισης και η απόλαυση των κινήσεών τους, μας καθηλώνουν σε απλούς θεατές.


Η κατηφόρα της Αστράκας συνεχίζεται για αρκετή ώρα. Περπατάμε σχεδόν σε διπλάσιο χρόνο, από ό,τι συνήθως χρειάζεται, και γιατί να βιαστούμε άλλωστε. Απολαμβάνουμε απο ψηλά το Μικρό Πάπιγγο, το καταφύγιο, τις αντικρινές κορφές και ρουφάμε τον καλοκαιρινό ήλιο με τόση ζέση... γινόμαστε ένα με τη φύση.

Στα μέσα της διαδρομής για το Καταφύγιο
υπάρχει παράκαμψη για Αστράκα



Το Σπήλαιο της Προβατίνας
Στα μέσα της διαδρομής και σε μια μικρή παράκαμψη θα συναντήσουμε το Σπήλαιο της προβατίνας, που ονομάστηκε έτσι επειδή ένας τσοπάνης έχασε μια προβατίνα, που χάθηκε στο βάραθρό της. Αυτό λέει ο μύθος, γιατί οι επιστήμονες το κατατάσσουν στα σπηλαιοβάραθρα, δηλαδή σε υπόγειους κατακόρυφους σχηματισμούς, με τη μορφή πηγαδιών. Όσοι κατέβηκαν είδαν έναν άλλο κόσμο με γαλαρίες, μαιάνδρους, σταλακτίκτες και λιθωματικές λεκάνες, δηλαδή όλα εκείνα τα στοιχεία ενός σπηλαιοδιάκοσμου.

Καταπράσινες πλαγιές στους Πύργους
Το πώς έγιναν αυτά τα βαθιά πηγάδια ρωτήστε ένα γεωλόγο, αλλά αμφιβάλλω αν θα καταλάβετε γιατί χρησιμοποιούν όρους, όπως καρστικοποίηση, ρήγματα και διαθλάσεις, που αν καταλάβατε εσείς εξηγήστε τα και σε εμένα. Η προβατίνα λοιπόν έχει βάθος 407 μέτρα και ανιχνεύτηκε από άγγλους σπηλαιολόγους το 1962. Με μηχανικά μέσα της εποχής εκείνης κατάφεραν οι αθεόφοβοι άγγλοι να φτάσουν στον πυθμένα του καταγράφοντας όλες τις λεπτομέριες σε ειδικό επιστημονικό ημερολόγιο. Αν όμως βρήκαν ή όχι την προβατίνα, το ημερολόγιο αποσιωπά εντέχνως την ύπαρξή της, μπας και ο ξεροκέφαλος τσοπάνης κατέβει να την πάρει!!

Το κλασικό Ο3 μονοπάτι
Απο αρκετά ψηλά φαινόταν το Ο3 μονοπάτι (Μικρό Πάπιγγο-Καταφύγιο) όμως η προσέγγισή του διήρκησε περίπου 1ω 30λ. Πρόκειται για ένα απο τα πολυσυζητημένα ορειβατικά μονοπάτια της ελληνικής υπαίθρου. Και αυτό για πολλούς λόγους. Κυρίως για την περίφημη διαδρομή προς τα βουνα της Τύμφης. Παράλληλα υπάρχουν και αρνητικά σχόλια. Όπως μαρτυρούν οι πινακίδες έχουν δοθεί χιλιάδες ευρώ για την κατασκευή του, την ανακατασκευή του, τη συντήρησή του, τη διάνοιξή του κλπ...κλπ. χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα. Είναι ένα πρόχειρο μονοπάτι, που δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται στη δόξα που το ακολουθεί. Μου δίνει την εντύπωση ότι το έφτιαξα εγω που ουδεμία σχέση έχω με κατασκευές μονοπατιών.

Κρύο κατάπλασμα στα ταλαιπωρημενα πόδια
Η άφιξη στο Μικρό Πάπιγγο με θέα προς τους Πύργους του θα μας αφήσει μια ευχάριστη ανάμνηση. Ξεκινήσαμε απο την Κόνιτσα και διασχίσαμε σχεδόν τη ΝΔ πλευρά της Τύμφης. Ανεβήκαμε σχεδόν 3000 μέτρα και κατεβήκαμε άλλα τόσα σε 18 ώρες πορεία, μείναμε στο καταφύγιο με ευχάριστη παρέα και είχαμε σύμμαχο τον υπέροχο καιρό, το πρώτο ηλιόλουστο ΣΒΚ του φετινού καλοκαιριού.

Οι Πύργοι, όπως φαίνονται απο ψηλά...
Οι Πύργοι, όπως φαίνονται απο το Πάπιγγο

Εμείς φτάσαμε... εσείς ξεκινάτε!!
Σήμα κατατεθέν στο Μικρό Πάπιγγο