menu

Saturday, November 22, 2025

Μέθανα, πεζοπορία στην ηφαιστειακή γη

Τα Μέθανα είναι μια ιστορία απο τα παλιά. Μας πήγαινε ο παππούς για να κάνει τα ιαματικά λουτρά του και εμείς να παίξουμε στην παραλία. Μετά μεγαλώσαμε, ο παππούς πέθανε και τα Μέθανα μπήκαν στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας. Αν δεν είχαμε γίνει ορειβάτες, αν δεν είχαμε γνωρίσει φίλους δρομείς και αν δεν υπήρχαν οι αγώνες ορεινού τρεξίματος, η παρακάτω ιστορία ποτέ δεν θα είχε γραφτεί.
 

 
Κυνηγώντας Το Γίδι των Μεθάνων στα 12 και 24 χιλιόμετρα  
...άρε γίδι..., πως είσαι έτσι βρε γίδι.... είσαι σαν κουρεμένο γίδι... όλες αυτές και άλλες πολλές αποτελούν φράσεις σε μη παρεξηγήσιμο βαθμό ηλιθιότητας ή αφέλειας, που δεν αποβλέπουν στην προσβολή ή τη μείωση του ατόμου, αλλά να τον επαναφέρουν στα ...λογικά του. Αυτή τη λέξη χρησιμοποίησαν και οι Μεθανιώτες για τίτλο, στον ετήσιο ορεινό αγώνα δρόμου, στη γη των ηφαιστείων, μία φύση με ψηλά και απότομα βουνά που περιβάλλονται από το Σαρωνικό κόλπο και αποτυπώνουν μέσα μας μία μοναδική εμπειρία, έτσι ώστε καθώς τρέχεις, πάντα ένα γίδι θα σε παρακολουθεί.
 

ένα γίδι σε παρακολουθεί

Οι διαδρομές των αγώνων ακολουθούν μονοπάτια που χρησιμοποιούσαν οι ντόπιοι από την εποχή που σαν μεταφορικό μέσον ήταν τα μουλάρια ή τα πόδια και ήταν σκαλισμένα πάνω στη λάβα του νησιού. Είναι φανταστικό και κάποιες στιγμές μαγικό να περπατάς πάνω σε μέρη, που η λάβα είχε δομήσει εδώ και χιλιάδες χρόνια. Αυτός είναι και ο λόγος που τα μονοπάτια έχουν μεγάλη κλίση, είναι πετρώδη και κακοτράχαλα, αλλά αποζημειώνεσαι... η θέα του μπλε της θάλασσας είναι ποιητική. Με αίθριο και καθαρό καιρό μπορείς να διακρίνεις την Κέα, την Κύθνο, ίσως και τη Σέριφο.

οι πρόωρα τερματίσαντες...
...μετά κωδώνων και τραγοτυμπάνων


Οι αγώνες προσφέρουν και τουριστικό ενδιαφέρον (αλλοίμονο και αν δεν ήσαν) και έτσι "Το Γίδι των Μεθάνων"  διέρχεται από τον περίφημο Σταυρολόγγο, η περιοχή στο κέντρο των Μεθάνων με το περίφημο ηφαίστειο, όπως επίσης και από χωριά, τα οποία διαφημίζονται ως παραδοσιακά, αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι, απλά αντανακλούν την ελληνική νοοτροπία των προηγούμενων δεκαετιών. Στη παραθαλάσσια πόλη των Μεθάνων (ο πραγματικός οικισμός είναι ορεινός), ο αγώνας διέρχεται δίπλα στα αρχαία τείχη και την ακρόπολη Αρσινόη, με τους διοργανωτές να διατυμπανίζουν ...υπέροχη διαδρομή, μην την χάσετε..., αλλά είναι νωρίς για συμπεράσματα: η φετεινή είναι η τρίτη διοργάνωση και απαιτούνται πολλές διορθώσεις και αλλαγή παιδείας από κάποιους που πάνε και κλεβουν τα μετάλλια και οι τερματίσαντες μένουν άναυδοι στην είδηση ...το μετάλλιο θα σας αποσταλεί ταχυδρομικά


Το ΛΑΛΕΡΙ food festival είναι μια γιορτή της περιοχής που συνδυάζει τρέξιμο και γαστρονομία, άλλωστε δρομείς με άδειο στομάχι είναι ...σαν το νυστικό αρκούδι που δεν χορεύει.. Η περιοχή είναι γεμάτη λεμόνια (εδώ βρίσκεται και το περίφημο λεμονοδάσος) άντε λοιπόν να διοργανώσουμε και μια γιορτή με λεμόνια, λάδι και ρίγανη και να προσφέρουμε το Λαδολέμονο με Ρίγανη που δίνει γεύση στην ελληνική κουζίνα, ιδίως όταν συνοδεύεται με προβατίνα. 

Λεμόνι του Λεμονοδάσους

οι εγγραφές.. συνεχίζονται

Βρεθήκαμε στο μεγάλο γαστρονομικό πανηγύρι μαζί με τους συμμετέχοντες στον αγώνα του βουνού. Το φεστιβάλ φιλοδοξεί να αναδείξει την τοπική ταυτότητα, τα τοπικά προϊόντα και επιχειρήσεις, να ψυχαγωγήσει και να ενημερώσει τους επισκέπτες. Κατά τα άλλα, το pasta party ήταν γεμάτο εθελοντισμό, μουσική (αυτή που δεν μου αρέσει), οι ντόπιοι πουλούσαν κάποια προιόντα, σε προσιτές τιμές και η τιμή συμμετοχής στο φαγητό είχε μόλις 2,5€.
 

Μέθανα
Οι πολλοί υποστηρίζουν ότι η λέξη προέρχεται από το μεθάνιο, ένα άοσμο αέριο, που είναι κύριο συστατικό των ιαματικών πηγών, οι οποίες βρίσκονται διάσπαρτες στα Μέθανα, ενώ οι λίγοι δεν έχουν αντίθετη ερμηνεία και έτσι παραδεχόμαστε την προέλευσή της.
 

 
Αν και έχεις την εντύπωση ότι βρίσκεσαι σε νησί, τα Μέθανα ενώνονται με την Πελοπόννησο μέσα από μια στενή λωρίδα 300 μέτρων και ουσιαστικά είναι χερσόνησος, αλλά ποτέ δεν έχω ακούσει να την λένε έτσι, πιό συχνά την γνωρίζω ως λουτρόπολη Μεθάνων, γιατί πράγματι έτσι ήταν (και όχι είναι).


Είναι εντυπωσιακό να βλέπεις σε vintage φωτογραφίες παλιά οικήματα, όπως το ξενοδοχείο Αίθρα ή να σου διηγούνται παλιοί κάτοικοι την αίγλη των Μεθάνων μιας άλλης εποχής, με τις ιαματικές πηγές να κατακλύζονταν από Αθηναίους, με το θερινό σινεμά, γεμάτο απο Κυρίες που μετά το μπάνιο τους απολάμβαναν τη Βουγιουκλάκη, ενώ αν πάμε εκοτοντάδες χρόνια πίσω, στην εποχή της αρχαίας Ελλάδας, τα Μέθανα θεωρούνταν ο λαχανόκηπος της Αθήνας, που εξ αιτίας του εύφορου εδάφους τους, ευδοκιμούσαν ραπανάκια, μαρούλια, ακόμη και αμπελώνες υπήρχαν με κρασί εξαιρετικής ποιότητας.
 
το πάλαι ποτέ ξενοδοχείο Αίθρα στη σημερινή του κατάσταση. Αίσχος!

Πειραιάς-Μέθανα, 1932



Σήμερα, άστα να πάνε, η εγκατάλειψη και η ελληνοφρένεια διακρίνονται από μίλια μακρυά! Μόλις μπαίνεις στη πόλη υπάρχουν, αριστερά, μεγαλοπρεπή κτήρια ιαματικών λουτρών, πλήρως εγκατελλειμένα, ο παραλιακός πεζόδρομος κάπως σώζει τα εσκεμμένα, ενώ είναι εμφανή τα κτήρια που κάποτε θάμπωναν με τη χλιδή τους. Η υπόλοιπη πόλη έχει την τυπικη δόμηση της δεκαετίας του '70, με άσχημες κατασκευές διόροφων κατοικιών κσι ίσως παράνομων εγκρίσεων.
 
χλιδή (πόρσε) και εγκατάλειψη (πρώην ξενοδοχείο με spa)

Η ύπαιθρος όμως έχει διαφορετική όψη. Τα Μέθανα είναι μια ηφαιστειογενής χερσόνησος, που αναδύθηκε από τα βάθη του Σαρωνικού Κόλπου και δημιουργήθηκε από λάβα, μετά από αλλεπάλληλες εκρήξεις ηφαιστείων. Αν και άνυδρος και βραχώδης τόπος υπάρχει πυκνή βλάστηση από πεύκα.



 
Τη θάλασσα είναι ωραία να την βλέπεις, αλλά κάποια άλλη εποχή, τότε που αρμένιζαν οι Πειρατές του Αιγαίου, οι κάτοικοι ζούσαν με το φόβο της και έχτιζαν μικρούς και κρυμμένους οικισμούς, βιοποριζόντουσαν με καλλιέργειες σε πεζούλες (σήμερα είναι διακριτές στον πεζοπόρο της υπαίθρου) ή εκτρέφοντας ζώα, κυρίως γίδια στις απότομες πλαγιές. Έφτιαχναν μονοπάτια για να επικοινωνούν και να διατηρούν κοινωνικές σχέσεις, όπως σε γάμους και πανηγύρια. Αυτά τα μονοπάτια ξαναθυμήθηκαν οι ντόπιοι, τα ανακατασκεύασαν, τα συντήρησαν και τα προσφέρουν σήμερα στον ορειβάτη, τον πεζοπόρο, αλλά και στο δρομέα του ορεινού τρεξίματος. Είναι χτισμένα πάνω στη λάβα, πνιγμένα στην άγρια βλάστηση (εντούτοις η σηματοδότηση είναι πολύ καλή) και τα οποία διέρχονται μέσα από αρχαίους αμπελώνες, ορεινούς ελαιώνες, ακόμη και  αλώνια, δίπλα σε εγκατελειμμένους οικισμούς. Στη χάραξη των μονοπατιών και την ιστορική συντήρηση των παραδόσεων συνέδραμαν και δυο ξένοι ερευνητές, που είτε έμειναν εκεί μόνιμα ή με τις γνώσεις τους βοήθησαν αφειλοκερδώς, είναι ο ελβετός Lorenz Hurni   και ο γερμανός Tobias Schorr.
 
αλώνι σε εγκατελλειμένο οικισμό

Πεζοπορία στην κορυφή του Προφήτη Ηλία και στο Ηφαίστειο
Μαζί με τους φίλους μας δρομείς του εφετεινού event "Το Γίδι των Μεθανων" ξεκινήσαμε για τα Μέθανα, μία διαδρομή που μετά από τα Ίσθμια είναι γεμάτη από στροφές και ανυπόμονους οδηγούς που θέλουν να προσπερνούν τον καθένα που τρέχει με λογικές ταχύτητες των 60-80 χλμ/ω στους φιδίσιους και επικίνδυνους δρόμους που οδηγούν προς την Επίδαυρο και ακόμη μακρύτερα, τον Πόρο και την Ύδρα.
 

Φτάσαμε το απόγευμα και αφού βρήκαμε το ξενοδοχείο μας, που απέξω είχε ξεχασμένη μια ταμπέλα από τη δεκαετία των '60-'70 (Rooms with Toilets) τακτοποιηθήκαμε και αρχίσαμε το σεργιάνισμα στην πλούσια από κίνηση πόλη, με καφέ που άνοιξαν για το τριήμερο του αγώνα. Θάμασταν συνολικά γύρω στα 300-400 άτομα, από τους οποίους γύρω στους 200 οι δρομείς των αγώνων και χώρια άλλοι 10-20 ξένοι που συναντήσαμε στις βουνήσιες διαδρομές μας.
 
 

 
 
Γύρω στις 8.00 το πρωί της κυριακής ξεκινήσαμε οδικώς για το ορεινό χωριό Μακρύλογγος (ή Πάνω Μούσκα) σε υψόμετρο 386 μέτρα, από όπου θα αρχίζαμε την κυκλική μας ορειβατική-πεζοπορική διαδρομή των 13χλμ. Μιάς που είναι κυκλική μπορεί να γίνει με οποιαδήποτε φορά. Είτε με τους δείκτες του ρολογιού (Clock wise, CW), οπότε τότε οι δύο ανηφόρες συναντώνται προς το τέλος της διαδρομής (στη μεγάλη και βαθιά χαράδρα και από το χωριό Παλιά Λουτρά-Μακρύλογγος), ενώ αντίστοφα (Counter Clock wise, CCW), η μεγάλη ανηφόρα βρίσκεται πριν και μετά το ηφαίστειο. Εμείς προτιμήσαμε την πρώτη διαδρομή CW.


 
Ξεκινώντας από το 0χλμ, μέσα από μια ήπια ανηφόρα διασχίσαμε αρχικά μία κατάφυτη χαράδρα, συναντήσαμε το δρόμο και συνεχίζοντας νότια, στο 1.5χλμ πήραμε το μονοπάτι για την κορυφή τού Προφήτη Ηλία (712μ) που μου άρεσε πολύ. Η θέα είναι αποκαλυπτική προς την Αίγινα, το Αγκίστρι (εκεί που η μάνα μάς πήγαινε μικρά με καραβάκι από τον Πειραιά), ενώ διακρίνεις και μικρές βραχονησίδες. Στν κορυφή υπάρχει μικρό εκκλησάκι και μια ελληνική σημαία να κυματίζει στις ρυπές του ανέμου.

θέα από την κορυφή του Προφήτη Ηλία

Συνεχίζοντας την πορεία μας ΝΔ, περάσαμε από μικρούς λόφους (όλοι αυτοί είναι υποψήφια ηφαίστεια στο μέλλον), αγρούς και πευκοδάση. Συναντήσαμε πολλές κουμαριές.



 
Τα κούμαρα είναι το αγαπημένο μου φρούτο και είμαι ευτυχής που η κουμαριά είναι διαδεδομένη στις χώρες της Μεσογείου. Ευδοκιμεί σε βραχώδη και ξερά μέρη και έχει το προνόμιο να δίνει συγχρόνως άνθη και ώριμους καρπούς (στις αρχές του χειμώνα), ενώ κάποιες φορές αντί χριστουγεννιάτικου δένδρου στόλιζα το σπίτι με τα κλαδιά της, γιατί ο κορμός της είναι όμορφος και επιβλητικός, με κόκκινο-σταχτύ χρώμα με σχισμές. Οι καρποί της είναι πραγματικά εντυπωσιακοί. Είναι σφαιρικοί, με  μικρές, κωνικές προεξοχές που από μακριά φαίνονται σαν αγκάθια, ενώ δεν είναι και όταν τους τρώς, έχεις την αίσθηση οτι το στόμα σου έχει άμμο, επειδή τα κούμαρα έχουν κοκκώδη υφή. Όταν ωριμάσουν, αποκτούν κόκκινη μορφή γλυκιά γεύση και αρωματική οσμή. Τρώγονται κατευθείαν απο το δέντρο και δεν τους μαζεύουμε από το χώμα. Η κουμαριά περιέχει κουμαρίνη, μία αντιπηκτική ουσία που δίνεται σε θρομβώσεις! Αν και ο Πλίνιος ο πρεσβύτερος είχε δώσει στο φυτό την ονομασία "unedo", που σημαίνει "τρώω μόνο ένα", εγώ αν βρω κούμαρα τα ταράζω και κατεβάζω ολόκληρο το δένδρο!




Συνεχίζοντας την πορεία μας ΒΔ φτάσαμε, με καθοδική πορεία στο ηφαίστειο (σημείο 7.0χλμ), που εδώ υπήρχε ο σταθμός τροφοδοσίας για τους αθλητές και είναι το σημείο ανάβασης στο ηφαίστειο. Το μονοπάτι είναι ευκρινές, έχει 1-2 ήπια εκτεθειμένα σημεία, εντούτοις η ανάβαση γίνεται χωρίς κίνδυνο και κόπο. Πλησιάζοντας προς την κορυφή (περίπου 390μ) φαίνονται τα σημεία της λάβας που έχουν πετρωθεί και ένα σημειο που προεξέχει σαν καπνοδόχος, ήταν η στιγμή που ξερνούσε η λάβα και αμέσως στερεοποιήθηκε. Αυτό το σημείο είναι μεν προσβάσιμο, αλλλά θέλει πολύ προσοχή. Οι πέτρες είναι αιχμηροί και κόβουν σαν ξυράφι!



 
Συνεχίσαμε μέχρι το σημείο που υπάρχει μια σπηλιά και χαρακτηρίζεται ως το σημείο μηδεν της έκρηξης, αν και σημάδια της περιοχής δεν προσδίδουν κάτι τέτοιο. Ομως, όλο το τοπίο είναι εντυπωσιακό και η θέα επίσης. Η πρόσβαση σε αυτό το τελευταίο τμήμα θέλει μια μικρή προσοχή!





Στην επιστροφή, ακολουθήσαμε το μονοπάτι του αγώνα, καλά σηματοδοτημένο με κόκκινες-μωβ βούλες σε άσπρο φόντο και είναι πρώτη φορά που συναντούσαμε δρομείς, που ανέβαιναν ασθμαίνοντας την επιπονη ανηφόρα, ενώ εμείς την κατεβαίναμε. Η διαδρομή είναι πετρώδης και οι τετρακέφαλοι την ακούνε... Χρησιμοποιήστε μπατόν για να μην επιβαρύνετε επιπλέον τα γόνατά σας. Αν προς το τέλος της διαδρομής αισθάνεστε ενόχληση ή πόνο στα γόνατο, βάλτε πάγο και ξεκουράστε τα πόδια σας... ασφαλώς δεν θα είστε οι μοναδικοί!

νέα παιδιά οδηγούν την κούρσα


και κάποιοι τύποι κρύβουν το νούμερό τους για να μην ξεφτιλιστούν

Στο 10.χλμ πλησιάσαμε πολύ το χωριό Άγιος Νικόλαος και από εδώ, το μονοπάτι αρχίζει να ανεβαίνει (κλίση 10%) κατά μήκος μιάς απότομης χαράδρας, που συνεχίζεται μέχρι το χωριό Παλιά Λουτρά (σημείο 11.5χλμ), που αρχικά νομίσαμε ότι ήταν και ο τερματισμός μας, αλλά πέσαμε έξω 1 χλμ και υψομετρική διαφορά 120μ. Μόλις το αντιληφτήκαμε μάς κόπηκαν τα πόδια και οι τετρακέφαλοι μαζί, αλλά δεν ήταν πρώτη φορά.. την έχουμε ξαναπάθει. Η παρεξήγηση με το λάθος τερματισμό (12.6χλμ) οφείλεται στο komoot.de που σαν αφετηρία δεν μας είχε προσδιορίσει το Μακρύλογγο αλλά τα Παλιά Λουτρά... μικρό το κακό. Η ευχαρίστηση της διαδρομής και της παρέας (Ιωάννα, Λεμονιά, Νώντας και εγώ) ήταν πάνω απο όλα. Διάρκεια συνολικής πορείας περίπου 6 ώρες.


Στην επιστροφή για Μέθανα, περάσαμε από τη δυτική πλευρά και απο το χωριό Καμμένη Χώρα, όπου τον 3. αιώνα π.Χ. ξέσπασε η λάβα του ηφαιστείου και άρχισε να ρέει από ρήγματα που άνοιξαν στη γη και έφτασε ακριβώς στο χωριό, εξού και το όνομά του. Πάνω ακριβώς από το χωριό είναι το ηφαίστειο που σχηματίστηκε και το βλέπουμε σήμερα με τόσο θαυμασμό!

Καμμένη Χώρα: η λάβα προ των πυλών

Φθάνοντας στο χωριό μένουμε άναυδοι... υπάρχουν σπίτια κτισμένα (μάλλον παράνομα) στα απομεινάρια της πρώτης φάσης της έκρηξης και από πάνω τους να κρέμεται η στερεοποιημένη λάβα έτοιμη να τα καταπιεί. Ακόμη, και σε μια μικρή σεισμική δόνηση, θα ισοπεδωθούν. Ξεροκεφαλιά;; μάλλον όχι... οι άνθρωποι δεν φεύγουν από τον τόπο τους τόσο εύκολα. Φέτος, το ίδιο παρατήρησα και στο Cabo Verde, εκεί όπου πριν 10 χρόνια εξεράγει το ηφαίστειο, τους καταπλάκωσε όλους και οι κάτοικοι ξανάκτισαν πάνω στη λάβα τα νέα τους σπίτια!

Cabo Verde: όταν η λάβα κάλυψε την αυλή του σπιτιού 
 
Συνεχίζοντας, φτάνουμε τελικά στο ψαροχώρι Βαθύ, έναν παραθαλάσσιο οικισμό, όπου είναι και ο τερματισμός των 24χλμ και κατευθυνόμαστε στον πάγκο με τη μακαρονάδα, φτιαγμένη σε ζουμί τράγου με εκπληκτική γεύση και παραγγέλνω και δεύτερο πιάτο. Δίπλα μου είναι το μικρό απάνεμο λιμανάκι με τις πολύχρωμες τράτες. Τα σπιτάκια του δεν πρέπει να είναι πάνω από δέκα. Είναι ο τελευταίος μας προορισμός πριν την επιστροφή. Παραλαμβάνουμε τους τερματίσαντες φίλους μας, μαζί με τα γιδίσια μετάλλιά τους και ξεκινάμε το ταξίδι της επιστροφής.... εμ δεν θα διαρκέσει 3.5-4 ώρες!!


ο δρομέας και το γίδι (το μετάλλιο εννοώ 😁)

No comments:

Post a Comment